Του Παναγιώτη Αποστόλου Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου egerssi.gr
Τότε πολλοί χαμογελούσαν. Μιλούσαν για «θεσμική ανεξαρτησία», για «σύγχρονη διοίκηση», για «εκσυγχρονισμό της φορολογικής αρχής».
Εμείς μιλούσαμε για κάτι άλλο. Για υπερσυγκέντρωση εξουσίας. Για μηχανισμό που δεν λογοδοτεί πουθενά. Για δομή που μεγαλώνει, απορροφά και δεν ελέγχεται.
Σήμερα δεν χαμογελάει κανείς!
Τι είναι τελικά η ΑΑΔΕ;
Ας σταματήσουμε να μιλάμε με ευφημισμούς.
Η ΑΑΔΕ δεν είναι απλώς ένας φοροεισπρακτικός μηχανισμός. Είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο και πολύ πιο επικίνδυνο.
Είναι μηχανισμός παρακολούθησης. Έχει πλήρη, αυτόματη πρόσβαση σε τραπεζικούς λογαριασμούς καταθέσεων, λογαριασμούς χορηγιών, επενδυτικούς λογαριασμούς, πιστωτικές και προπληρωμένες κάρτες, τραπεζικές θυρίδες, ηλεκτρονικά πορτοφόλια. Κανένας πολίτης, κανένα νομικό πρόσωπο δεν κρύβεται από αυτό το Σύστημα.
Είναι μηχανισμός πίεσης. Όταν λογαριασμοί αγροτών που συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις δεσμεύτηκαν όχι από τη δικαστική, αλλά από την εκτελεστική εξουσία και όταν ελέγχθηκαν τα γραφεία του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών, η υπέρμετρη δημοσιότητα που δόθηκε σε αυτούς τους ελέγχους από τον φιλοκυβερνητικό τύπο δημιούργησε υπόνοιες ότι κίνητρο ήταν το επικοινωνιακό πλήγμα κατά προσώπων με δημοφιλή αντικυβερνητική ρητορική.
Είναι μηχανισμός οικονομικής ασφυξίας. Όταν μια Αρχή μπορεί να δεσμεύσει λογαριασμούς, να ελέγξει επιχειρήσεις, να αποστείλει φορολογικούς ελεγκτές εκεί που επιλέγει, χωρίς δικαστική εντολή, χωρίς κοινοβουλευτικό έλεγχο, τότε δεν μιλάμε για διοίκηση. Μιλάμε για Καθεστώς.
Τώρα απορροφά και τον ΟΠΕΚΕΠΕ…
Αν νομίζατε ότι η ΑΑΔΕ είχε φτάσει στα όριά της, κάνατε λάθος!
Το πρόσφατο νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση περιγράφει τη μεταφορά στην ΑΑΔΕ όλων των αρμοδιοτήτων, πληρωμών, ελέγχων, προσωπικού και περιουσιακών στοιχείων του ΟΠΕΚΕΠΕ, δηλαδή του οργανισμού που διαχειρίζεται τις ευρωπαϊκές γεωργικές επιδοτήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ. Ορίζεται επίσης το παράδοξο καθεστώς εξομοίωσης του διοικητή της ΑΑΔΕ με Υπουργό, καθώς κανονιστικές πράξεις και αποφάσεις σχεδιασμού θα υπογράφονται από κοινού από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και τον Διοικητή.
Ακούτε; Ο Διοικητής μιας «ανεξάρτητης αρχής» υπογράφει από κοινού με Υπουργό. Το Υπουργείο Οικονομικών δεν ελέγχει πλέον την ΑΑΔΕ, η ΑΑΔΕ ισοδυναμεί με υπερυπουργείο.
Και δεν σταματά εδώ. Νέες αρχές διαμορφώνονται πλέον «στο καλούπι της ΑΑΔΕ»! Μια δομή που έχει χαρακτηριστεί «παγκόσμια πρωτοτυπία σε επίπεδο (μη) λογοδοσίας».
Δηλαδή το μοντέλο της ΑΑΔΕ δεν είναι ανωμαλία, εξάγεται. Αναπαράγεται. Γίνεται πρότυπο.
Ανεξαρτησία ή ανεξέλεγκτο;
Υπάρχει μια λέξη που χρησιμοποιείται συστηματικά για να καλύψει την απουσία ελέγχου: «ανεξαρτησία».
Η ΑΑΔΕ είναι «ανεξάρτητη». Από ποιον; Από το Υπουργείο Οικονομικών. Από το Κοινοβούλιο; Περιορισμένα. Από τον δικαστικό έλεγχο; Σε πολλές περιπτώσεις, πρακτικά ναι.
Όταν μια Αρχή αποκτά τέτοιες εξουσίες χωρίς πραγματικό δημοκρατικό αντίβαρο, τα ερωτήματα δεν είναι τεχνικά. Είναι πολιτικά:
Ποιος ελέγχει τον ελεγκτή; Πού λογοδοτεί; Ποια είναι τα όρια της ανεξαρτησίας;
Γιατί ανεξαρτησία χωρίς λογοδοσία δεν είναι αρετή διοίκησης. Είναι εξουσία χωρίς αντίβαρα.
Το 2022 μιλούσαμε για «Εφιάλτη»…
Τότε κάποιοι γελούσαν. Έλεγαν ότι είμαστε υπερβολικοί, συνωμοσιολόγοι, δραματικοί.
Σήμερα η εφημερίδα των Συντακτών, όχι εμείς, γράφει για «ΑΑΔΕ: από την ανεξαρτησία στο ανεξέλεγκτο». Σήμερα νέοι νόμοι επιβεβαιώνουν αυτό που περιγράφαμε πριν 4 χρόνια!
Σήμερα ο ΟΠΕΚΕ, με τα σκάνδαλα και τα δισεκατομμύριά του, περνά κάτω από την ίδια «ανεξάρτητη» ομπρέλα, χωρίς να αναλαμβάνει ευθύνη για τα παλιά αμαρτήματα.
Και η Ελλάδα συνεχίζει να κοιμάται.
Το ερώτημα λοιπόν, δεν είναι αν χρειαζόμαστε αποτελεσματική φορολογική διοίκηση. Φυσικά και χρειαζόμαστε.
Το ερώτημα είναι αν αποδεχόμαστε έναν μηχανισμό που παρακολουθεί, πιέζει και ασφυκτικά μας συνθλίβει , χωρίς κανείς να τον ελέγχει!
Γιατί αν η απάντηση είναι «ναι», τότε δεν μιλάμε για κράτος δικαίου. Μιλάμε για κάτι άλλο.
