Η Ιστορία τον έχει καταγράψει ως «Τρομερό» τον Ιβάν Δ’, τον πρώτο Μεγάλο Δούκα της Μοσχοβίας, της ευρύτερης περιοχής της Μόσχας, που έγινε τσάρος. Είναι ο πιο αγαπημένος του λαού αυτός ο Ιβάν ο Τρομερός, ο πρώτος τσάρος πασών των Ρωσιών διότι κοντραρίστηκε με τους βογιάρους, τους Ρώσους αριστοκράτες, το κατεστημένο της εποχής πριν από 500 χρόνια.
Με το ζόρι κάνανε λαοφιλή αυτό το κάθαρμα της εξουσίας, τον Ιβάν τον Τρομερό, που ήταν πολύ πιο σκληρός, πιο ωμός από τους δυνάστες βογιάρους. Ο κοσμάκης, όμως, έχει την ανάγκη να πιστεύει ότι δεν είναι όλοι κακοί, και αξίζει να ελπίζει σε κάποιον κερατά με ανθρωπιά. Αιώνες πείνας και καταπίεσης οι μουζίκοι θέλουν να κοιμούνται τις νύχτες με την παρηγοριά ότι κάποιος άνθρωπος του Θεού, ισχυρός και σπουδαίος είναι δικός τους.
Πράγματι ο Ιβάν ο Τρομερός ήταν άνθρωπος του Θεού. Ποτέ δεν σκότωσε φίλο και εχθρό χωρίς αμέσως μετά με κλάμα στα μάτια να ζητήσει συγχώρεση. Δεν υπήρχε πιο απλό, πιο εύκολο πράμα στον Ιβάν τον Τρομερό από το να διατάξει τη δολοφονία της γυναίκας του, κάποιου με τον οποίον έπαιζε χρόνια σκάκι, ενός αρχιεπισκόπου, να κάψει ένα χωριό. Πάντα το έριχνε μετά στις προσευχές, το ίδιο έκανε κι όταν καθάρισε τον γιο του, τον ανδρείο Ιβάν Ιβάνοβιτς.
Δεν σκότωσε τον διανοητικά καθυστερημένο άλλο γιο του, τον Φιόντορ, που τον διαδέχθηκε στο θρόνο, όταν ο Ιβάν ο Τρομερός πέθανε το 1584, σα σήμερα 18 Μαρτίου. Από τι ψόφησε είναι άγνωστο, ακόμα το ψάχνουν. Μια εκδοχή είναι ότι πήγε από απρόσεκτη θεραπεία της σύφιλης που τον είχε προσβάλλει. Το πιθανότερο είναι ότι στραγγαλίστηκε, ίσως δηλητηριάστηκε. Παίζει και κάτι άλλο…
…Η Ιρίνα, η σύζυγος του γιου του Φιόντορ, έβαλε τις φωνές όταν αποπειράθηκε να την βιάσει ο Ιβάν ο Τρομερός κι έτρεξε να την βοηθήσει ο αδελφός της Μπόρις Γκοντούνωφ, μ’ έναν φίλο του. Όταν κάνανε τσακωτό τον τσάρο ένα από τα δύο θα γινόταν. Ή θα τους σκότωνε ο Ιβάν ή θα τον τελείωναν οι δυο τους, έγινε το δεύτερο.
Όπως και να ‘χει ήταν ένας σχιζοφρενής ο Ιβάν Τρομερός που γεννήθηκε το 1530, στις 25 Αυγούστου. Μετά το θάνατο της αγαπημένης του Αναστασίας, της πρώτης του συζύγου, παντρεύτηκε άλλες πέντε γυναίκες, τις οποίες όλες έστειλε στον άλλο κόσμο.
Ένα τελευταίο. Από μεγάλο σόι καταγόταν ο γιος του τελευταίου Μεγάλου Δούκα της Μοσχοβίας, ο αποκληθείς τσάρος των φτωχών, αυτός είναι ο Ιβάν ο Τρομερός. Είναι δισέγγονος του Δεσπότη του Μυστρά Θωμά Παλαιολόγου, αδελφού του Κωνσταντίνου, του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Ευλογημένοι όσοι γλύτωσαν από το τσεκούρι του Ιβάν του Τρομερού.
16 Ιανουαρίου 1547: Ο Ιβάν Δ΄ της Ρωσίας, γνωστός και ως Ιβάν ο Τρομερός, γίνεται τσάρος της Ρωσίας. Μέσω της γιαγιάς του Σοφίας Παλαιολογίνας ήταν δισέγγονος του Θωμά Παλαιολόγου,Δεσπότη του Μυστρά αδελφού του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου. Υπό την ηγεσία του η εξουσία της Μόσχας σταθεροποιήθηκε επί των ρωσικών εδαφών και επεκτάθηκε προς τα Α-ΝΑ, προσαρτώντας τα διάδοχα χανάτα της Χρυσής Ορδής στο Βόλγα και ξεκινώντας την κατάκτηση της Σιβηρίας. Προσπάθησε επίσης να αποκτήσει έξοδο στη Βαλτική Θάλασσα (ΒΔ) αλλά απέτυχε. Πέθανε σε ηλικία 54 ετών στις 28 Μαρτίου 1584.6
