Κασκαβάλι Πίνδου» ή «Cascaval de Sãveni»; Και οι δύο ονομασίες αφορούν ένα παραδοσιακό κασέρι που παρήγαγαν οι Βλάχοι και πλέον, τουλάχιστον στα βλαχοχώρια της Ηπείρου, έχει εγκαταλειφθεί. Αντίθετα, στη Ρουμανία και σε άλλα μέρη της Ελλάδας (Λήμνο κ.α.) συνεχίζεται η παραγωγή του σε μικρές ποσότητες. Επιπλέον, Η Ρουμανία έχει ήδη καταθέσει από τον Απρίλιο του 2017 φάκελο για την αναγνώριση του ΠΓΕ «Cascaval de Sãveni». Ο περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέξανδρος Καχριμάνης, όμως έχει άλλη άποψη, όπως αναφέρει στο αναλυτικό ρεπορτάζ της η Βαρβάρα Αγγελή,
«Ένα ακόμη προϊόν ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) θέλει να προσθέσει στο καλάθι των αγροτικών της προϊόντων η Ήπειρος. Η επιτροπή περιβάλλοντος, ανάπτυξης και χωρικού σχεδιασμού της Περιφέρειας Ηπείρου αποφάσισε στη χτεσινή της συνεδρίαση να διεκδικήσει την ευρωπαϊκή σφραγίδα ΠΟΠ ή ΠΓΕ (Προϊόν Γεωγραφικής Ένδειξης) για το τυρί «κασκαβάλι Πίνδου»,ένα είδος κασεριού.
Ένα τυρί που ναι μεν υπήρχε κάποτε στα βλαχοχώρια της Ηπείρου, αλλά που πια αποτελεί είδος προς εξαφάνιση. Κασκαβάλι παράγεται σε διάφορα μέρη της χώρας, όπως στη Λήμνο. Όχι όμως στα βλαχοχώρια της Πίνδου. Το ξεχασμένο αυτό τυρί από πρόβειο γάλα, με βλάχικη καταγωγή, θέλει να το φέρει ξανά στο τραπέζι μας (αλλά και στο τραπέζι… του εξωτερικού, και κυρίως των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας), με έναν πιο συστηματικό τρόπο, η Περιφέρεια Ηπείρου, και δη ο περιφερειάρχης Αλέκος Καχριμάνης, με την ενεργοποίηση και της ηπειρώτικης επιχειρηματικότητας.
Δεν υπάρχει εκδήλωση, ημερίδα ή συνέντευξη Τύπου,που το κασκαβάλι να μην έχει βρει τρόπο να δηλώσει την παρουσία του διά στόματος του κ. Καχριμάνη. Ο κ. Καχριμάνης επιμένει στο ζήτημα αυτό ιδιαίτερα, εκτιμώντας ότι μπορεί να δράσει ενισχυτικά στην τοπική αγροτική οικονομία.
Η «μάχη» που ξεκινάει να δώσει λοιπόν η Περιφέρεια Ηπείρου, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχοντας και τη στήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, όπου υπάρχουν βλαχοχώρια της Πίνδου, δεν είναι εύκολη. Και όχι μόνο επειδή οι διαδικασίες είναι επίπονες, αλλά και επειδή το κασκαβάλι έχει και άλλες διαστάσεις, πέραν της αγροδιατροφικής.
Το κασκαβάλι, εκτός από την Ελλάδα, παράγεται σχεδόν σε όλα τα Βαλκάνια και στην Ιταλία. Η χώρα όμως που βρίσκεται… απέναντι από την Ήπειρο, είναι η Ρουμανία. Η Ρουμανία έχει καταθέσει από πέρσι τον Απρίλιο φάκελο στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την κατοχύρωση ως ΠΓΕ του κασκαβάλ (Cascaval de Sãveni). Η Περιφέρεια Ηπείρου, λοιπόν, μέσω της διαδικασίας για την κατοχύρωση του προϊόντος με την ονομασία «κασκαβάλι Πίνδου», προσπαθεί να διεκδικήσει επιπλέον τα δικαιώματα της Ελλάδας επί του προϊόντος σε σχέση με τον φάκελο που έχει υποβάλλει ήδη η Ρουμανία. Εκ των πραγμάτων, στην όλη υπόθεση, εμπλέκεται και το ζήτημα της διαδρομής των πολιτισμικών επιρροών των Βλάχων στα Βαλκάνια. Η Περιφέρεια Ηπείρου έχει κάνει πάντως την έρευνά της, και με τη συνδρομή βιβλιογραφίας θα προσπαθήσει να αποδείξει ενώπιον των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι την παραγωγή του συγκεκριμένου τυριού με πρόβειο γάλα την έκαναν οι έλληνες νομάδες.
Η θέση του κ. Καχριμάνη, πάντως, όπως αυτή διατυπώθηκε στη συνεδρίαση της επιτροπής περιβάλλοντος στις 31 Ιανουαρίου, είναι ότι «αν δεν επιτευχθεί η αναγνώριση ως ΠΟΠ του τυριού κασκαβάλ, δεν πρόκειται να γίνει ποτέ». Υπενθύμισε δε την όλη δουλειά που έχει γίνει τα τελευταία τρία χρόνια από το Ινστιτούτο Γάλακτος του ΕΛΓΟ «Δήμητρα», το οποίο έκανε μια μελέτη για το κασκαβάλι με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Ηπείρου ύψους 27.000 ευρώ.
Η μελέτη αυτή θα αποτελέσει ένα από τα εργαλεία που θα χρησιμοποιήσει το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το οποίο ανέλαβε τη διενέργεια έρευνας για τη συλλογή στοιχείων με στόχο την κατοχύρωση του τυριού ως προϊόντος ΠΟΠ/ΠΓΕ. Η σχετική προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Γεωπονικού Πανεπιστημίου και της Περιφέρειας Ηπείρου εγκρίθηκε στις 31 Ιανουαρίου από την επιτροπή περιβάλλοντος, έναντι του ποσού του 18.600 ευρώ. Τη δύσκολη αποστολή θα αναλάβει συγκεκριμένα ο καθηγητής Χημείας Σέρκο Χαρουτουνιάν, ο οποίος είχε διατελέσει πρόεδρος του ΕΛΓΟ Δήμητρα, ενώ παράλληλα είναι ο άνθρωπος που είχε συντάξει τους φακέλους κατοχύρωσης ως προϊόντων ΠΟΠ για τη φάβα και το τοματάκι Σαντορίνης.»
