Σήμερα, την Κυριακή του Θωμά, η Αδελφότητα Κρωμναίων Καλαμαριάς τήρησε το πανάρχαιο ποντιακό έθιμο «’Σ σα ταφία». Ποντιακή λύρα έπαιξε ο Γιώργος Σιαμλίδης και η χορωδία της Αδελφότητας τραγουδησε γνωστά ποντιακά τραγούδια. Στη συνέχεια οι παραβρισκόμενοι δοκίμασαν τα εδέσματα και τσούγκρισαν μεταξύ τους πασχαλινά αβγά ανταλλάσσοντας ευχές. «Για μια ακόμα χρονιά συγκεντρωθήκαμε για να αποτίσουμε φόρο τιμής στους νεκρούς μας. Τηρούμε το πανάρχαιο έθιμο που έφεραν οι πρόγονοί μας από τις πατρογονικές μας εστίες», ανέφερε ο πρόεδρος της Αδελφότητας Κρωμναίων Καλαμαριάς Αναστάσιος Αντωνιάδης, , ο οποίος μίλησε στη συνέχεια για το ποντιακό έθιμο και πώς αυτό τηρούνταν στην πατρίδα.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο Δήμαρχος Καλαμαριάς Θεοδόσης Μπακογλίδης, ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης του ΔΣ Μανόλης Λαμτζίδης επικεφαλής της ΡΕΚΚ , ο οποίος συνομίλησε με πολλούς παρευρισκόμενους και αντάλλαξε ευχές μαζί τους , ο εκπρόσωπος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» Σταύρος Τσαπικίδης καθως και πολλοί δημοτικοί σύμβουλοι του Δήμου Καλαμαριάς και άλλα δημόσια πρόσωπα.
ίγα λόγια για το έθιμο:
Στον Πόντο, την Κυριακή του Θωμά, (τη Δευτέρα του Πάσχα ή του Αγίου Πνεύματος σε κάποιες περιοχές), συγγενείς και φίλοι των νεκρών, επισκέπτονταν τα νεκροταφεία. Τα μνήματα πλένονταν και αφού γινόντουσαν τα τρισάγια από τον Ιερέα, κατόπιν έστρωναν γιορτινό τραπέζι, τσουγκρίζοντας πάνω από τον τάφο τα κόκκινα αυγά, προσφέροντας ποικιλία Ποντιακών εδεσμάτων και κερνώντας κρασί ή οποιοδήποτε άλλο ποτό θα επιθυμούσε η ψυχή του νεκρού!
Το Ταφικό Έθιμο έχει αρχαιοελληνικές ρίζες και συνδέεται με τη χριστιανική αντίληψη για την ανάσταση των νεκρών και το σεβασμό και την τιμή προς εκείνους και δεν περιλαμβάνει καθόλου θρήνο, αλλά ευφορία και ευχαρίστηση.
Ανάμεσα στα αρχαία ταφικά έθιμα, εκείνο που θα μπορούσε να συσχετισθεί με το ποντιακό ταφικό έθιμο, είναι της «Ημέρας των χύτρων», όπου πίστευαν ότι την ημέρα εκείνη οι ψυχές ξαναγύριζαν στον επάνω κόσμο και βρίσκονταν αόρατες ανάμεσα στους ζωντανούς.
Κατά την τρίτη ημέρα της εορτής των Ανθεστηρίων στην Αθήνα, προς τιμήν του Διονύσου, πραγματοποιούνταν τα Υδροφόρια, εις ανάμνησιν όσων χάθηκαν στον Κατακλυσμό του Δευκαλίωνα.
Οι Αθηναίοι έριχναν αλεύρι από σιτάρι ζυμωμένο με μέλι προς τις χθόνιες θεότητες σε ένα χάσμα που υπήρχε στο τέμενος της Γης Ολυμπίας, το οποίο βρισκόταν στο ναό του Ολυμπίου Διός που είχε κατασκευάσει ο Δευκαλίωνας όταν ήρθε στην Αθήνα.
Κατά τη λήξη της τελετής, πίστευαν ότι οι ψυχές επέστρεφαν στον Κάτω Κόσμο, οπότε και φώναζαν: Θύραζε Κάρες ουκέτ’ Ανθεστήρια
Επίσης είχε βρεθεί λευκή λήκυθος (αγγείο) του 430 π.Χ. που κατασκευάζονταν στην Αττική στους ώριμους κλασικούς χρόνους και θεωρείται ότι απεικονίζει σκηνές από τελετουργίες σχετικές με ταφικά και επιμνημόσυνα έθιμα, φέρει παράσταση σχετική με το θάνατο.
Εικονίζονται δύο μορφές, ένας άνδρας και μία γυναίκα, που προσέρχονται σε ταφικό μνημείο, το οποίο στέκεται σε βάση με τρεις βαθμίδες. Στα σκαλοπάτια είναι τοποθετημένες δύο λήκυθοι και ένας κάνθαρος. Η γυναίκα, ντυμένη με μακρύ χιτώνα, απλώνει τα χέρια στο μνημείο, ενώ ο νεαρός άνδρας στέκεται στην άλλη πλευρά, τυλιγμένος σε καστανόμαυρο.
