Είναι συνηθισμένο για όσους ασχολούνται με το Ελληνικό τραγούδι να αναπολούν τις δοξασμένες ημέρες της δεκαετίας του ΄60. Ένα σημαντικό μερίδιο στην άνοδο του Ελληνικού τραγουδιού έχει σίγουρα η μελοποίηση των ποιημάτων, από πολλούς συνθέτες της εποχής, με αρκετούς από αυτούς να χρησιμοποιούν ακόμα ολόκληρους κύκλους ποιημάτων Ελλήνων και ξένων ποιητών.
Η τάση αυτή θα φτάσει στο αποκορύφωνα την δεκαετία του ΄70 και έκτοτε θα συνεχίσει με γοργό ρυθμό να υποχωρεί, οδηγώντας στην απαξίωση του Ελληνικού τραγουδιού το οποίο εκτός από την παρουσία των σημαντικών συνθετών υστερεί και από πλευράς στιχουργών.
Από το βιβλίο “Τα τραγούδια των Ελλήνων” που περιλαμβάνει 1500 τραγούδια που ξεχώρισαν στην χώρα μας τα 80 τελευταία χρόνια, θα αναφέρω τα τραγούδια που έχουν χρησιμοποιήσει έργα Ελλήνων και ξένων ποιητών σε μετάφραση, τα οποία εκτός του ότι έγιναν επιτυχίες και τραγουδήθηκαν από τον κόσμο, συνέβαλαν και στην δημιουργία ενός υψηλού μουσικού αισθητηρίου.
Ποίηση Κώστα Βάρναλη ήταν “Οι Μοιραίοι” σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη από την πολιτεία Β΄. Ένα χρόνο αργότερα πάλι σε ποίηση Κώστα Βάρναλη ο Μίκης Θεοδωράκης θα γράψει την μπαλάντα του Αντρίκου με ερμηνευτή τον Γρηγόρη Μπιθικώτση.
Ο Νίκος Γκάτσος είχε την τύχη να συνεργαστεί με δύο μεγάλους τον Μίκη Θεοδωράκη στο “Είχα φυτέψει μια καρδιά” και το “Σε πότισα ροδόσταμο” από το Αρχιπέλαγος, και τον Μάνο Χατζιδάκι, “Αερικό”, “Αθήνα με την Νάνα Μούσχουρη από το Ελλάς η χώρα των ονείρων, “Ήταν καμάρι της αυγής” με τον Λάκη Παππά σε μετάφραση από το Ματωμένο Γάμο του Λόρκα.
Ανάλογη πορεία ακολούθησε και ο Λευτέρης Παπαδόπουλος ο οποίος συνεργάστηκε με μια πλειάδα μουσικοσυνθετών. Στα πρώτα χρόνια ήταν στενά συνδεδεμένος με τον Σταύρο Ξαρχάκο. Ο δε Μάνος Χατζιδάκις έκανε την πρώτη μελοποίηση του Λόρκα και στην συνέχεια μελοποίησαν ποιήματα του οι Θεοδωράκης, Ξαρχάκος, Γλέζος, Λεοντής, Μαυρουδής. Άλλοι ξένοι ποιητές που μελοποιήθηκαν είναι ο Ν. Κιχμέτ, Π. Μερούντα, Μπ Μπρέχτ.
Ο Οδυσσέας Ελύτης έχει σημαντική συμμετοχή σε μελοποίηση των ποιημάτων του από τον Μίκη Θεοδωράκη, “Ένα το χελιδόνι”, “της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ”, “της αγάπης αίματα” από το Άξιον Εστί, με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, και του “Μικρού Βοριά”, “ Μαρίνα” από τις Μικρές Κυκλάδες με την Ντόρα Γιαννακοπούλου.
Νίκο Καββαδία έχει μελοποιήσει ο Θάνος Μικρούτσικος “Ένα μαχαίρι” Βασίλης Παπακωνσταντίνου, “ Ένας νέγρος Θερμαστής από το Τσιμπουτί” από τον Σταυρό του Νότου, και ο Γιάννης Σπανός με την Τρίτη Ανθολία στην οποία υπάρχει ο “Ιδανικός και ανάξιος εραστής” με τον Κώστα Καράλη και το “Φάτα Μοργκάνα με τη Μαρίζα Κωχ.
Ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου έχει μελοποιήσει με επιτυχία ο Μίκης Θεοδωράκης από την Ρωμιοσύνη “Όταν σου σφίγγουν το χέρι, τον Επιτάφιο “Μέρα Μαγιού με μίσησες” με τον Γ. Μπιθικώτση, και τα 18 Λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας, “ Εδώ το φως” με τον Γ. Νταλάρα, “ Το Χριστινάκι” με την Κ. Χωματά σε μουσική του Γιάννη Σπανού στην Α΄ Ανθολία ένα ποίημα του Βασίλη Ρώτα.
Ο Γιώργος Σεφέρης είναι ακόμα ένας βραβευμένος ποιητής με αρκετά ποιήματα του να γίνονται πετυχημένα τραγούδια., “Κι αν ο αγέρας φυσά” “ Πες της το με ένα γιουκαλίλι” την τετραλογία του Δ. Μούτση με τον Μ. Μητσιά. Στο ίδιο άλμπουμ ο συνθέτης μελοποιεί Καβάφη, Καρυωτάκη και Ρίτσο. “Στο περιγιάλι του κρυφό” συμπεριλαμβάνεται σε ένα κύκλο τραγουδιών με τίτλο επιφάνεια του Μίκη Θεοδωράκη, τραγουδημένο από τον Γ. Μπιθικώτση, όπως και “Μέσα στις θαλασσινές σπηλιές”, “Κράτησα την ζωή μου” από τον ίδιο κύκλο τραγουδιών.
Ο Γιάννης Μαρκόπουλος μελοποίησε Διονύσιο Σολωμό στο έργο του “Ελεύθεροι Πολιορκημένοι”.
Αρκετοί ακόμα ποιητές – συγγραφείς έχουν γράψει στίχους για σημαντικά τραγούδια που ξεχώρισαν τα 50 τελευταία χρόνια οι, Δημήτρης Χριστοδούλου, Φώντας Λάδης, Γιώργος Χρονάς, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Γιώργος Θέμελης, Μιχάλης Γκανάς, Κώστας Τριπολίτης, Νότης Περγιάλης.
Το 2003 κυκλοφόρησε ένας δίσκος με 19 ποιήματα του Κωστή Παλαμά από διάφορους γνωστούς συνθέτες όπως: Σταμάτης Κραουνάκης, Νίκος Ξυδάκης, Λουδοβίκος των Ανωγείων, Κώστας Λειβαδάς, Γιώργος Ανδρέου.
Η πιο πρόσφατη μελοποίηση είναι αυτή του συνθέτη Βασίλη Δημητρίου που έγραψε τη μουσική για την τηλεοπτική σειρά Κ. Γ. Καρυωτάκης, στην οποία ο συνθέτης, εκτός από δύο ποιήματα του Καρυωτάκη που ερμηνεύουν οι Μανώλης Μητσιάς και Χρήστος Θηβαίος, μελοποιεί κι ένα ποίημα της Μαρίας Πολυδούρη.
enet.
