(Επτά χρόνια ανασκαφικών εργασιών και ακόμα μετρό δεν είδαμε)
Πάνω από 104.000, μόνο τα κινητά αρχαιολογικά ευρήματα (νομίσματα, αγγεία, κοσμήματα από χρυσό, χαλκό, άργυρο, κεραμικά, γυάλινα κ.ά.) που εντόπισαν οι αρχαιολόγοι της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κατά τη διάρκεια των επταετών, μέχρι σήμερα, ανασκαφικών εργασιών της στους τέσσερις σταθμούς του Μετρό της Θεσσαλονίκης.
«Ανακεφαλαίωση των αρχαιολογικών πεπραγμένων στη διάρκεια των εργασιών διάνοιξης του μετρό στη Θεσσαλονίκη» χαρακτήρισε η διευθύντρια της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, Δέσποινα Μακροπούλου, τη διάλεξη με θέμα: «Από τη Χρυσή Πύλη ως την Κασσανδρεωτική. Οι Σταθμοί διηγούνται», που έδωσε, χθες το βράδυ, στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης.
Στη διήγησή τους- δια στόματος της αρχαιολόγου και εις επήκοον εκατοντάδων ακροατών, που κυριολεκτικά κατέκλυσαν την αίθουσα “Μανόλης Ανδρόνικος” αλλά και ολόκληρο το χώρο υποδοχής του Αρχαιολογικού Μουσείου, οι σταθμοί “μίλησαν” για τη … Χρυσή Πύλη και την πύλη του Βαρδαρίου (Σταθμός Πλατείας Δημοκρατίας και Διακλάδωση προς Σταυρούπολη) και τη διαχρονία της χρήσης τους επί έξι και πλέον αιώνες (νεκροπόλεις, δρόμοι, είσοδος στην πόλη, πυθεώνες, νεκροταφεία από τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια ως την τουρκοκρατία, τους μουσουλμανικούς τάφους και τα χάνια).
Τα χρονικά αλλά και … γεωγραφικά (μικρότερα αυτά) άλματα συνεχίστηκαν με αναφορές στο σταθμό Συντριβανίου – ανατολικότερα και κοντά στη λεγόμενη Κασσανδρεωτική πύλη με τον εντοπισμό -το 2009- της παλαιοχριστιανικής Βασιλικής και τελικά την απόφαση για καταγραφή και κατάχωσή της.
Η διήγηση των σταθμών έκανε μια μεγαλύτερη στάση στο σταθμό Αγίας Σοφίας του μετρό (σε απόσταση μόλις 370 μέτρων από τον πολυσυζητημένο σταθμό Βενιζέλου, επί της σημερινής οδού Εγνατία) με αναφορές στη Λεωφόρο της αρχαιότητας (την λεγόμενη Decoumanus Maximous) που αποκαλύφθηκε σε μήκος τουλάχιστον 72,80μ. αλλά μόνο το νότιο τμήμα της καθώς το βόρειο δεν ανασκάφηκε και καλύπτεται από τη σημερινή πλατεία Μακεδονομάχων.
Η οδός, στρωμένη με μαρμάρινες πλάκες και οριοθετημένη από μαρμάρινα κράσπεδα, λίγο πριν από τη συμβολή της με την κάθετη οδό στο ύψος της σημερινής Αγίας Σοφίας, διευρύνεται διαμορφώνοντας πλακόστρωτη πλατεία με κρήνη για να ξεδιψούν περαστικοί και περίοικοι.Τη μνημειακή μορφή του δρόμου συμπληρώνει κιονοστοιχία, από την οποία ορατός, σήμερα, είναι ο ισχυρός στυλοβάτης, που σώζει επτά βάσεις κιόνων του 4ου και 6ου αι., οριοθετεί τον οδικό άξονα στα νότια και τον χαρακτηρίζει ως via colonnata.
Από τα κτίρια της νότιας οικοδομικής γραμμής των παλαιοχριστιανικών χρόνων εντοπίστηκαν μόνον οι όψεις τους και κάποια θυραία ανοίγματα καθώς και ίχνη από την εβραϊκή συνοικία που κάηκε κι αυτή στην πυρκαγιά του 1917. Αναλυτικότερη, σαφέστερη και πλέον εντυπωσιακή λεκτικά – αλλά και εξαιτίας των εντυπωσιακών ευρημάτων της, υπήρξε η “διήγηση” του σταθμού Βενιζέλου.
Στη διάλεξη έγινε λόγος και για τη “λάθος”, όπως χαρακτηρίστηκε, αρχική απόφαση του ΚΑΣ για την απόσπαση, φύλαξη και στο μέλλον έκθεση σε άλλο χώρο των ευρημάτων, για τις 12.500 υπογραφές ελλήνων και ξένων επιστημόνων και πολιτών υπέρ της “ιστορικής αναγκαιότητας συνύπαρξης (και όχι απόσπασης) των αρχαίων με το σύγχρονο Μετρό”.
«Πράγματι, οι εργασίες για τη διάνοιξη του Μετρό έγιναν η αφορμή για να μάθουμε πολλά για την πόλη μας. Αλλά και για να μεριμνήσουμε για τη διάσωσή τους. Θέλουμε να κτίσουμε το μέλλον μας πάνω στη γνώση του ιστορικού παρελθόντος αλλά όχι πάνω στο πτώμα του» κατέληξε η κ. Μακροπούλου καταχειροκροτούμενη.
Την εκδήλωση – διάλεξη διοργάνωσε το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο των Φιλολογικών Βραδινών που διοργανώνει σε συνεργασία με τον Σύλλογο Αποφοίτων της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ «Φιλόλογος».
πληρ από naftemporiki
