Εχθές, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ανακοίνωσε ότι η Συμμαχία θα ενισχύσει την άμυνα της ανατολικής της πτέρυγας, μετά την παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου από ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η απόφαση αυτή παρουσιάζεται ως άμεση αντίδραση στην παραβίαση της κυριαρχίας κράτους–μέλους, με στόχο την προστασία της Πολωνίας και την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης.
Ωστόσο, το γεγονός αυτό αναδεικνύει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την πάγια αντίφαση της Συμμαχίας. Εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα, η Τουρκία – επίσης κράτος–μέλος του ΝΑΤΟ – παραβιάζει συστηματικά τον ελληνικό εναέριο χώρο και τα ελληνικά χωρικά ύδατα. Χιλιάδες αναχαιτίσεις ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών καταγράφονται κάθε χρόνο στο Αιγαίο, ενώ η Άγκυρα προβάλλει αμφισβητήσεις επί της ελληνικής κυριαρχίας. Παρά τις συνεχείς ελληνικές διαμαρτυρίες και τις εκκλήσεις για σεβασμό του διεθνούς δικαίου, το ΝΑΤΟ σιωπά ή τηρεί στάση ίσων αποστάσεων.
Η αντίφαση είναι προφανής:
– Στην περίπτωση της Πολωνίας, το ΝΑΤΟ αντιδρά άμεσα και δυναμικά.
– Στην περίπτωση της Ελλάδας, επιλέγει να αγνοήσει δεκαετίες παραβιάσεων από την Τουρκία, περιοριζόμενο σε γενικόλογες δηλώσεις «καλής γειτονίας».
Η περίπτωση της Κύπρου
Η αδράνεια του ΝΑΤΟ δεν περιορίζεται στο Αιγαίο. Το 1974, η Τουρκία εισέβαλε στην Κυπριακή Δημοκρατία και κατέλαβε στρατιωτικά το 38% του νησιού. Παρά την ωμή αυτή παραβίαση του διεθνούς δικαίου, η Συμμαχία δεν έκανε τίποτα για να αποτρέψει την εισβολή ή να αποκαταστήσει την κυριαρχία της Κύπρου. Αντίθετα, προτίμησε να χαρακτηρίσει το ζήτημα ως «διμερές πρόβλημα» και να διατηρήσει την εσωτερική της συνοχή, αφήνοντας το νησί μοιρασμένο μέχρι σήμερα.
Η Κύπρος αποτελεί το πιο τρανταχτό παράδειγμα του πώς η Συμμαχία εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά: καταδικάζει τις ρωσικές παραβιάσεις στην Πολωνία, αλλά παραμένει σιωπηλή απέναντι σε μια συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Το αμείλικτο ερώτημα
Το ερώτημα, λοιπόν, παραμένει αναπάντητο: Γιατί το ΝΑΤΟ διατηρεί δύο μέτρα και δύο σταθμά;
Η απάντηση ίσως βρίσκεται στα γεωπολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα της Συμμαχίας. Η Πολωνία αποτελεί κρίσιμο ανάχωμα έναντι της Ρωσίας. Η Τουρκία, με τη γεωγραφική της θέση και τον στρατό της, θεωρείται πολύτιμος «παίκτης». Και η Ελλάδα, όπως και η Κύπρος, βρίσκονται εγκλωβισμένες σε μια Συμμαχία που, ενώ υπόσχεται ασφάλεια, εφαρμόζει το διεθνές δίκαιο επιλεκτικά.
Η διπλή αυτή στάση όχι μόνο υπονομεύει την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ, αλλά και ενισχύει την αίσθηση ότι, όταν πρόκειται για την υπεράσπιση της κυριαρχίας Ελλάδας και Κύπρου, η Συμμαχία σιωπά.
Capt.Ευάγγελος Ν.Μ. Ρήγος.
Founder & επ. Πρόεδρος IHA.
