Οσίου Βενεδίκτου
Regula Monachorum – Κανόνας Μοναχών
ΠατριαρχικόνΊδρυμα Πατερικών Μελετών
Κυκλοφόρησε από το Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών το βιβλίο «Regula Monachorum – Κανόνας Μοναχών» του οσίου Βενεδίκτου.
Ένα αριστούργημα του μοναχικού λόγου, ο Κανόναςτου αγίου Βενεδίκτου, παρουσιάζεται στην ελληνική γλώσσα με τη φροντίδα της μετάφρασης του μοναχού Ζαχαρία Ξηροποταμηνού. Η μετάφραση αυτή, πιστή στο λατινικό πρωτότυπο, φέρνει στο φως όχι μόνο τη λακωνική δύναμη και την πνευματικότητα του έργου, αλλά και τα στοιχεία της παλαιάς, έγκυρης μετάφρασης του ιερομονάχου Παύλου Ξηροποταμηνού, και αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό για την κατανόηση της μοναχικής παράδοσης.
Η εν λόγω έκδοση δεν είναι απλά μια μετάφραση. Πρόκειται για μια προσεγμένη επιτομή που συνοδεύεται από εισαγωγή, αναλυτικές σημειώσεις και εκτενή σχόλια, ενώ παράλληλα περιλαμβάνει τα ανέκδοτα μεγαλυνάρια του Καισαρίου Δαπόντε προς τιμήν του αγίου Βενεδίκτου και εικονογραφικό υλικό. Οι αναγνώστες έχουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τον πνευματικό πλούτο του Βενεδίκτειου Κανόνα, που φωτίζεται εδώ με μοναδικό τρόπο.
Ο άγιος Βενέδικτος γεννήθηκε στην Νουρσία της Ιταλίας περί το 480 μ.Χ. και θεωρείται ο πατέρας του δυτικού μοναχισμού. Μεγαλωμένος σε μια ρωμαϊκή αριστοκρατική οικογένεια, επέλεξε να αφοσιωθεί στον ασκητικό βίο από νεαρή ηλικία, αποσυρόμενος σε μια σπηλιά στο Σουμπιάκο, όπου έζησε ως ερημίτης. Η φήμη της αρετής του προσέλκυσε μαθητές, με αποτέλεσμα την ίδρυση μονών στη γύρω περιοχή. Παρόλο που ο άγιος Βενέδικτος είναι άγιος της «καθόλου» Εκκλησίας, παραμένει μέχρι σήμερα σχετικά άγνωστος στο ευρύ πλήρωμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι το συγγραφικό του έργο είναι δυσπρόσιτο, επειδή ο άγιος Βενέδικτος έγραψε στη λατινική γλώσσα, γεγονός που συνέβαλε στη διαμόρφωση ενός εικονογραφικού τύπου του αποκομμένου από την ελληνική Ορθοδοξία. Έτσι, παρά την εξάπλωση του έργου του στον μοναχισμό της Δύσης, η αναγνώριση του έργου του στην Ορθόδοξη παράδοση παραμένει περιορισμένη. Η σπουδαιότητά του, όμως, υπερβαίνει τα σύνορα της Δύσης, και η πνευματική του παρακαταθήκη συνεχίζει να εμπνέει μοναχούς και πιστούς.
Regula Monachorum: Ένας Αιώνιος Οδηγός του Μοναχικού Βίου
Στην κυριότερη από τις μονές που ίδρυσε ο άγιος Βενέδικτος, το Μόντε Κασσίνο, συνέταξε τον Κανόνα των Μοναχών (Regula Monachorum), ένα από τα μεγαλύτερης επιρροής έργα στην ιστορία του χριστιανικού μοναχισμού. Ο Κανόνας του αγίου Βενεδίκτου συστήνει μια απαράμιλλη διατύπωση των θεμελιωδών αξιών του μοναχικού βίου, προάγοντας την υπακοή, την ταπείνωση, την αδελφοσύνη και την προσευχή, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει την πνευματική αγωγή που εξυψώνει την ψυχή προς τον Θεό. Είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό σύνολο εντολών για τον μοναχικό βίο˙ είναι η πνευματική πυξίδα που καθοδηγεί τους μοναχούς από την υπακοή και την ταπείνωση, μέχρι την καθημερινή πειθαρχία και την ιερή προσήλωση στη λατρεία. Το έργο, οργανωμένο σε έναν Πρόλογο και 73 Κεφάλαια, παρουσιάζει με απαράμιλλη σαφήνεια τις θεμελιώδεις αρχές της κοινοβιακής ζωής, αποκαλύπτοντας έναν ανθρωπισμό και μια λιτότητα που το καθιστούν αξεπέραστο στο είδος του.
Αυτό το διαχρονικό νομοθετικό κείμενο του αγίου Βενεδίκτου, απαλλαγμένο από τις περιπλοκές των επιμέρους κανόνων, αποτυπώνει την ουσία της μοναχικής παράδοσης και προβάλει τις ευαγγελικές αξίες ως έναν πανανθρώπινο οδηγό για την πνευματική τελείωση. Ακόμα και σήμερα, ο Κανόνας του αγίου Βενεδίκτου παραμένει μια ζωντανή παρακαταθήκη που εμπνέει και καθοδηγεί όχι μόνο τους μοναχούς, αλλά κάθε αναζητητή της πνευματικής αλήθειας.
Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών
Ιερά Μονή Βλατάδων, Επταπυργίου 64, 546 34 Θεσσαλονίκη
τηλ.: 2310 202301, Fax: 2310 200637
