Κανένας διαγωνισμός, καμία διαφάνεια… Και τον λογαριασμό επωμίζονται οι χώρες υπό διάσωση
«Εταιρίες συμβούλων της τρόικας: μια επιχείρηση εκατομμυρίων χωρίς κανέναν έλεγχο». Αυτός είναι ο εύγλωττος τίτλος σημερινού δημοσιεύματος του euobserver.com, που ερευνά τον ρόλο των εταιριών χρηματοοικονομικών συμβούλων που έχουν παίξει κεντρικό ρόλο στη διάσωση χωρών της Ευρωζώνης.
Το ίδιο θέμα είχε θίξει την προηγούμενη εβδομάδα και ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, με ερώτησή του προς τον υπουργό οικονομικών, Γιάννη Στουρνάρα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η «ανεξάρτητη» τεχνογνωσία των συμβουλευτικών εταιριών, αξιοποιείται από την τρόικα (ΕΚΤ, ΕΕ, ΔΝΤ), στέλνοντας λογαριασμό άνω των 80 εκατ. ευρώ στους φορολογούμενους σε Ελλάδα, Κύπρο, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία.
Η τρόικα προσλαμβάνει τις εταιρίες αυτές, χωρίς να έχει προηγηθεί κάποιος δημόσιος διαγωνισμός, χωρίς να έχουν τεθεί ερωτήματα περί διαφάνειας και ευθυνών, προκειμένου, για παράδειγμα, να υπολογιστεί πόσα χρήματα χρειάζονται οι χώρες για να αποφύγουν τη χρεοκοπία.
Μάλιστα, σύμφωνα πάντα με το euobserver.com, κάποιες φορές, η «δουλειά» τους ανατίθεται παρά την ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων που προκύπτει από τη σύνδεση των επενδυτικών κεφαλαίων με άλλους παρόχους χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Με τη σειρά τους, οι εταιρίες συμβούλων προσλαμβάνουν «υπεργολάβους», προβληματίζοντας για το «ποιος έχει πρόσβαση σε εσωτερική πληροφόρηση και πώς την αξιοποιεί».
Σχεδόν πάντα οι υπεργολάβοι συνεργάζονται με μια τουλάχιστον από τις τέσσερις μεγάλες εταιρίες ορκωτών ελεγκτών: τις Deloitte, Ernst&Young, KPMG και PriceWaterhouseCoopers (PwC).
Το αποτέλεσμα; Ένας «χρυσός κύκλος» μεγάλων εταιριών που διαθέτουν το μονοπώλιο στη διαχείριση των ευρωπαϊκών διασώσεων, όπως σχολιάζει το άρθρο.
Ένα παράδειγμα που φέρνει το euobserver είναι η αμερικανική Alvarez and Marsal, η οποία αποκόμισε κέρδος 2 εκατ. ευρώ από την ίδρυση και διαχείριση της «κακής τράπεζας» (bad bank) της Ισπανίας το 2012, συνεργαζόμενη με την ισπανική εταιρία νομικών συμβούλων Cuatrecasas, την ιαπωνική ομοειδή Nomura και την PwC.
Η ίδια εταιρία κέρδισε 6,6 εκατ. ευρώ από τη διάσωση της Κύπρου, προκαλώντας σκάνδαλο στη χώρα. Σύμφωνα με τον εσωτερικό έλεγχο από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, στο πόρισμα του οποίου είχε πρόσβαση η euobserver, η αμοιβή της Alvarez and Marsal ήταν 1,1 εκατ. ευρώ συν ΦΠΑ για την αξιολόγηση της Τράπεζας της Κύπρου ως τον Δεκέμβριο του 2012, ενώ η παράταση των εργασιών της για το έτος 2013 κόστισε 250.000 ευρώ.
Τον Δεκέμβριο του 2012, ενώ η Κύπρος αγωνιζόταν να διασφαλίσει τη διάσωσή της, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Πανίκος Δημητριάδης, επέλεξε την ίδια εταιρία για νέα συμβόλαια, παρότι το συμβούλιο την είχε «αποκλείσει» λόγω της «ενδεχόμενης ορατής σύγκρουσης συμφερόντων» σε σχέση με την αξιολόγηση της Τράπεζας της Κύπρου.
Στη συνέχεια, έδωσε στην εταιρία δυο νέα συμβόλαια, παρά τις επιφυλάξεις του ΔΣ της Τράπεζας. Στις αρχές του 2013, η εταιρεία έλαβε 960.000 ευρώ συν ΦΠΑ και 270.000 ευρώ για την ανάλυση των σχεδίων ανακεφαλαιοποίησης των κυπριακών τραπεζών.
Επιπλέον, έλαβε 2,7 εκατ. ευρώ συν ΦΠΑ και 540 χιλιάδες για την παροχή βοήθειας στην επιχείρηση αναδιάρθρωσης της Τράπεζας της Κύπρου και της Λαϊκής Τράπεζας.
Μάλιστα, είχε συμφωνηθεί να δοθεί στην ίδια εταιρία ένα «μυστικό μπόνους» 15 εκατ. ευρώ, που αντιπροσώπευε το 0,1% της συνολικής εκκαθάρισης. Το γεγονός αυτό εγείρει ερωτήματα για την αντικειμενικότητα της Alvarez and Marsal κατά την αξιολόγηση των κυπριακών τραπεζών, εφόσον είχε συμφωνηθεί ότι θα πληρωθεί με άξονα το ύψος της εκκαθάρισης των τραπεζών, σχολιάζει το δημοσίευμα.
Ωστόσο, η Alvarez and Marsal δεν είναι η μοναδική εταιρία που έχει αναλάβει συμβόλαια της τρόικας χωρίς δημόσιο διαγωνισμό.
Τον Ιανουάριο του 2012, η Ιρλανδική Κεντρική Τράπεζα προσέλαβε την επίσης αμερικανική επίσης BlackRock Solutions, η οποία έλαβε 30 εκατ. ευρώ για τις υπηρεσίες της.
Το θέμα της απευθείας ανάθεσης στην απασχόλησε τα ιρλανδικά μέσα ενημέρωσης και τον πολιτικό κόσμο. Ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας παραδέχθηκε ότι δεν έγινε δημόσιος διαγωνισμός, λόγω των χρονικών πιέσεων που ασκούσε η τρόικα.
Ανάλογο συμβόλαιο, ύψους 12,3 εκατ. ευρώ, υπέγραψε η ίδια εταιρία και με την Ελλάδα. Αυτό περιελάμβανε και την ανάθεση υπεργολαβίας στις τέσσερις μεγάλες εταιρίες ορκωτών ελεγκτών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times το 2012, η τρόικα και οτιδήποτε σχετιζόταν με αυτήν ήταν τόσο «μισητή» στην Ελλάδα, ώστε η BlackRock Solutions χρησιμοποίησε το όνομα Solar και προσέλαβε ένοπλη φρουρά 18 ατόμων.
Όπως επεσήμανε στην euobserver o ακαδημαϊκός Κονσταντιν Γκουρντγκίεβ (Trinity College, Δουβλίνο), στις κεντρικές τράπεζες δεν υπάρχει η απαραίτητη εμπειρία.
Λόγω της ανάπτυξης του τραπεζικού τομέα προ κρίσης, πολλοί επαγγελματίες υψηλών προσόντων μετακινήθηκαν από τις κεντρικές τράπεζες στις εταιρίες αυτές, ενώ το προσωπικό που παρέμεινε δεν είχε τη δυνατότητα να διερευνήσει ενεργά τους ισολογισμούς των τραπεζών.
Πιο κυνικός εμφανίζεται ο Ιρλανδός ευρωβουλευτής Ρίτσαρντ Μπόυντ Μπάρετ. Σε δηλώσεις του στην euobserver υποστήριξε ότι οι μεγάλες εταιρίες συμβούλων και ελεγκτών είναι «μέρος του ίδιου χρυσού κύκλου τραπεζιτών και κυβερνητικών αξιωματούχων που προκάλεσαν την κρίση εξ’ αρχής».
sofokleousin.
