Γράφει ο Ανδρέας Σταλίδης
Στα τέλη του 19ου αιώνα εφευρέθηκε το γραμμόφωνο. Ας υποθέσουμε ότι λίγα χρόνια νωρίτερα ζούσε σε μία Γαλλική επαρχία ένας μουσικός, ο Ζακ. Έκανε παραστάσεις στην περιοχή του. Υπήρχε μία σταθερή ζήτηση στην περιοχή του να τον ακούσουν ζωντανά. Δεν απειλούνταν από μεγάλους μουσικούς της εποχής του, παρόλο που εκείνοι είχαν λίγο μεγαλύτερο ακροατήριο, σε μεγαλύτερες πόλεις και με ακριβότερο εισιτήριο. Ήταν ευχαριστημένος.
Ο γιος του, Πωλ, έγινε κι αυτός μουσικός. Στην εποχή του γραμμοφώνου όμως. Χαλεποί καιροί. Οι συμπατριώτες του προτιμούσαν να ακούν από μηχανή τους καλύτερους παρά τον ίδιο ζωντανά. Ο εγγονός του, Ζωρζ, ούτε καν σκέφτηκε να γίνει μουσικός, και έμεινε ακαλλιέργητο το (μεγαλύτερο) ταλέντο του από τους δύο προγόνους. Δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τις μελωδίες του Μότσαρτ, οι οποίες γινόταν ανάρπαστες. Ο δισέγγονος του Ζακ, ο Ολί, ήταν πιο τολμηρός. Έγινε επαγγελματίας μουσικός παρά τις αντιξοότητες. Δεν έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής βέβαια, διότι στα δισκοπωλεία της εποχής του, το 95% των θέσεων το καταλάμβαναν είτε συνθέτες νεκροί πριν από 2-3 αιώνες, είτε ορισμένοι ονομαστοί σύγχρονοί του.Κατάφερνε όμως τα προς το ζην από τις δημιουργίες του.
Ο τελευταίος απόγονος της ιστορίας μας, ο Εμίλ, έγινε οικονομολόγος. Από την ιστορία των προγόνων του συνειδητοποίησε το εξής: πριν το γραμμόφωνο έπρεπε να είναι παρών ο δημιουργός ή ο εκτελεστής σε κάθε παράσταση. Τότε έγινε το άλμα και αυτό δεν ήταν πλέον απαραίτητο. Το μεγαλύτερο ταλέντο της χιλιετίας είχε εξασφαλισμένο κοινό για χίλια χρόνια μετά τον θάνατό του. Οι μεγάλοι δημιουργοί της εποχής του Πωλ είχαν κι αυτοί εξασφαλισμένο κοινό χωρίς να είναι παρόντες στην αναπαραγωγή των συνθέσεών τους. Ο Εμίλ κατάλαβε ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο.Δεν υφίσταται μόνο για καλλιτέχνες, φερ ‘ειπείν τους ηθοποιούς που δεν βρίσκουν δουλειά στον κινηματογράφο. Ισχύει και για τις μοδίστρες, τους φουρνάρηδες κοκ.
Ορισμένα -απρόβλεπτα- σημεία καμπής ήταν: η αλφάβητος, η τυπογραφεία, η ατμομηχανή, το γραμμόφωνο, η αεροπλοΐα, η τηλεόραση, το διαδίκτυο και η κινητή τηλεφωνία. Ασφαλώς δεν εξέλιπαν τα επαγγέλματα, στα οποία η φυσική παρουσία είναι απαραίτητη. Μάλιστα, η σχετική ευκολία να προβλέψει κανείς τα πρόσοδα του βιού του δημιουργεί εξασφάλιση και είναι σημαντική. Ίσως μάλιστα τα καθιστά προτιμότερα σε ατομικό επίπεδο σε σχέση με τα υπόλοιπα επαγγέλματα, όπου οι περισσότεροι φυτοζωούν ενώ ελάχιστοι υπερ-επιτυχημένοι λαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος.
Για τις χώρες δεν ισχύει ομοίως. Ο κόσμος αλλάζει και όποιος δεν τον ακολουθεί, μένει πίσω. Κινδυνεύει με αφάνεια. Δεν είναι υπόθεση θεωρίας. Είναι υπόθεση της τεχνολογικής εξέλιξης. Γεννάται μία ιδέα σε έναν τόπο, πχ το σχέδιο για το iphone. Η συνέχεια δεν απαιτεί τη φυσική παρουσία. Παράγεται μέσω συν-εργασίας πολλών σε διαφορετικούς τόπους, και πωλείται μόνο του. Το Skype είναι μία εφαρμογή διαδικτυακής επικοινωνίας. Φτιάχτηκε απο 3 νεαρούς Εσθονούς. Την εποχή που τελείωναν το σχολείο δεν υπήρχαν καν ηλεκτρονικοί υπολογιστές στη χώρα τους! Η αναπαραγωγή της δημιουργίας τους γίνεται αυτόματα.
Ο Εμίλ ανέλυε τις συνθήκες ζωής σε διάφορες χώρες, το νομικοτεχνικό καθεστώς, το επίπεδο επικοινωνίας και ανταλλαγής ιδεών με τον έξω κόσμο (διότι συνήθως έτσι παράγεται πολλαπλασιαστική δυναμική) και συνολικά τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα. Ανέπτυξε τη θεωρία της αλματώδους απρόβλεπτης ανάπτυξης.Αυτήν χρειαζόμαστε.
antibaro
