Άνω Πατήσια, όπου μια οικογένεια πήγε να χάσει το σπίτι της από πλειστηριασμό για χρέη λίγο πάνω από 800 ευρώ σε… κοινόχρηστα.
Υπενθυμίζεται πως σήμερα η μόνη προστασία που υπάρχει για την πρώτη κατοικία αφορά αποκλειστικά και μόνο όσους ευάλωτους δανειολήπτες κάνουν αίτηση… προπτώχευσης στην Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, δηλαδή ότι πρόκειται να πτωχεύσουν όταν τεθεί σε λειτουργία ο Ιδιωτικός Φορέας Ακινήτων, στον οποίο θα παίρνουν όλα τα ακίνητα των δανειοληπτών που δηλώνουν πτώχευση. Όλοι οι υπόλοιποι δανειολήπτες δεν έχουν απολύτως καμία προστασία για την πρώτη τους κατοικία, ενώ το Ελληνικό Δημόσιο, με βάση τον νόμο, έχει το δικαίωμα να προχωρεί σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς για χρέη άνω των 500 ευρώ.
Τα στοιχεία δείχνουν πως από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα αρχίσει ένα πραγματικό τσουνάμι ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Μέχρι και σήμερα πολλοί από τους πλειστηριασμούς είτε αναβάλλονταν είτε κρίνονταν άγονοι, καθώς η κυβέρνηση δεν ήθελε να δείξει προεκλογικά ότι υλοποιεί σαρωτικές διαδικασίες πλειστηριασμών. Το ίδιο φαίνεται πως έχει συμβεί και μετεκλογικά, αφού συνηθίζεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες οι πλειστηριασμοί να είναι αρκετά περιορισμένοι.
Από την 1η Σεπτεμβρίου, οπότε είναι προγραμματισμένο να επιστρέψουν οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, αναμένεται ότι χιλιάδες ακίνητα θα βγουν στο σφυρί από τις τράπεζες, τα funds και τους servicers, αλλά και το Ελληνικό Δημόσιο. Επισημαίνεται πως κάθε χρόνο οι e-πλειστηριασμοί «παγώνουν» τον μήνα Αύγουστο και δεν διενεργείται καμία διαδικασία.
Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, στην ειδική πλατφόρμα e-auctions των συμβολαιογράφων έχουν αναρτηθεί 4.080 πλειστηριασμοί κατοικιών έως το τέλος τους χρόνου και συνολικά 9.775 ακίνητα. Αυτό σημαίνει πως χιλιάδες ακίνητα, ακόμα και πρώτες κατοικίες, θα βγουν στο σφυρί τους επόμενους μήνες, με τους δανειολήπτες να έχουν στα χέρια τους πολύ συγκεκριμένα «όπλα» για να αμυνθούν.
Οι τρεις επιλογές
Οι επιλογές που διαθέτει ένας δανειολήπτης ώστε να μη χάσει το σπίτι του σε περίπτωση πλειστηριασμού είναι οι εξής:
Να ζητήσει αναδιάρθρωση της οφειλής είτε με διμερή ρύθμιση είτε μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Εφόσον έχει «κλειδωμένο» λογαριασμό και υπάρχει διαταγή πληρωμής, ο δανειολήπτης να προχωρήσει σε εμπρόθεσμη ανακοπή.
Να επιδιώξει να κάνει παράλληλα με τα ασφαλιστικά μέτρα αναστολής και συμβιβασμό, μέχρι να γίνουν τα δικαστήρια.
Τα προβλήματα
Ωστόσο, πολλά από τα παραπάνω παρουσιάζουν σημαντικά «προβλήματα», καθώς στην πράξη οι δανειολήπτες έρχονται αντιμέτωποι με έναν εφιάλτη άρνησης για διευθέτηση της υπόθεσής τους.
Για παράδειγμα, η μια επιλογή είναι να ζητήσει αναδιάρθρωση της οφειλής είτε με διμερή ρύθμιση είτε μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Πρόκειται για μια λύση που δίνει τη δυνατότητα στους δανειολήπτες με «κόκκινο» δάνειο να διαπραγματευθούν απευθείας με την τράπεζα ή τους διαχειριστές δανείων για το δάνειό τους.
Ακολουθώντας τον Κώδικα Δεοντολογίας, σε νέα ρύθμιση μπορούν να μπουν δανειολήπτες όλων των ειδών, όπως μισθωτοί, συνταξιούχοι, εργαζόμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, εταίροι και μικρές επιχειρήσεις (π.χ. μικρέμποροι) με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 1.000.000 ευρώ, ενώ δεν αφορά τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις.
Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί πως στη συντριπτική πλειονότητά τους οι περισσότερες τράπεζες και servicers δεν κάθονται στο ίδιο τραπέζι με τους δανειολήπτες, με αποτέλεσμα να αρχίζουν τις διαδικασίες πλειστηριασμών.
Επίσης, σύμφωνα με νομικούς που χειρίζονται θέματα «κόκκινων» δανείων, έχουν παρατηρηθεί πολλές περιπτώσεις τραπεζών και funds που ζητούν από τους δανειολήπτες μια τεράστια προκαταβολή ώστε να μπουν στη διαδικασία ρύθμισης ενός δανείου, πράγμα αδύνατο για έναν οφειλέτη ο οποίος έχει να αντιμετωπίσει την τεράστια κρίση πληθωρισμού, τους καθηλωμένους μισθούς, τα χρέη της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, αλλά και τις συνεχείς αυξήσεις επιτοκίων.
Πονοκέφαλος η αύξηση των επιτοκίων
Οι δανειολήπτες έχουν να αντιμετωπίσουν και ακόμα έναν τεράστιο πονοκέφαλο, που δεν είναι άλλος από τις αλλεπάλληλες αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ.
Από τον Μάρτιο του 2022, οπότε άρχισε η ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ FED να ανεβάζει τα επιτόκια) έως και σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 10 αυξήσεις από τη Φρανκφούρτη.
Οι ελληνικές τράπεζες μπορεί να έχουν «παγώσει» τις αυξήσεις στα επιτόκια έως και τον Απρίλιο του 2024, ωστόσο αυτή η απόφαση εξαιρεί χιλιάδες δανειολήπτες, που καλούνται να πληρώσουν τεράστιες δόσεις δανείων.
Το «πάγωμα» επιτοκίων αφορά αποκλειστικά και μόνο τους ενήμερους δανειολήπτες με στεγαστικό δάνειο. Δηλαδή, όσοι έχουν καθυστερήσει να πληρώσουν τις δόσεις τους, ακόμα και λόγω μιας παροδικής οικονομικής αδυναμίας, εξαιρούνται από την απόφαση των τραπεζών και αναγκάζονται να καταβάλουν υπέρογκες μηνιαίες δόσεις σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, λόγω των αλλεπάλληλων αυξήσεων επιτοκίων από την ΕΚΤ.
